Η Νομική Θεωρία της Επανάστασης

ΠΟΛΥΞΕΝΗ Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΗ

Σειρά Δημοσιεύσεων Νομικού Τμήματος, Αρ. 1

Το Ινστιτούτο ΙΚΕ Δημήτρης Μπάτσης αναδημοσιεύει τη μονογραφία της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Γενικής Πολιτειολογίας κας Πολυξένης Παπαδάκη (Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης, Πάντειο Πανεπιστήμιο), με τίτλο: «Η Νομική Θεωρία της Επανάστασης» (Αθήνα, 2014).

Ο πυρήνας της συμβολής της μονογραφίας στο Δημόσιο και Διεθνές Δίκαιο είναι η «Αρχή της Δικαιοπαραγωγικής Εξουσίας της Επανάστασης», η οποία συγκροτείται στην Ενότητα ΙΙ του κειμένου. Η εν λόγω «Αρχή» έχει αναγνωριστεί (και) από την ελληνική νομική επιστήμη και νομολογία με τη διατύπωση: «επανάστασις επικρατήσασα δημιουργεί δίκαιον».

Η Ενότητα Ι εισάγει την έννοια της επανάστασης, σε όρους νομικής επιστήμης. Η Ενότητα ΙΙΙ πραγματεύεται την «Έκταση Κατάργησης του Προεπαναστατικού Δίκαιου», δηλαδή αν «οι διατάξεις του παλαιού δικαίου, οι οποίες δεν καταργούνται ρητά ή σιωπηρά από το νέο δίκαιο, εξακολουθούν να ισχύουν [μετά την επανάσταση]» (σελ. 91). Τέλος, η Ενότητα IV, με τίτλο: «Η Μη Κατάργηση του Κράτους από την Επανάσταση», πραγματεύεται το «αν η επανάσταση διακόπτει τη συνέχεια του κράτους, αν δηλαδή το καταργεί και δημιουργεί νέο κράτος» (σελ. 94).

Αυτή η τελευταία Ενότητα αναλύει (και) διά σημαντικών ιστορικών παραδειγμάτων (Σοβιετική Ρωσία, 1922, Τουρκική Δημοκρατία, 1922-3, και Πολωνία, 1945 και μετά) το μερικό, αλλά εξαιρετικά σημαντικό – για ορισμένες σύγχρονες, διεξαγόμενες (και) στην Ελλάδα συζητήσεις – ζήτημα του αν «τα κράτη μπορούν ν’ αρνούνται την εκπλήρωση των διεθνών τους υποχρεώσεων και ιδίως την εξόφληση των χρεών τους με την επίκληση της θεμελιώδους μεταβολής της συνταγματικής τάξης τους» (σελ. 99). Εκτιμώντας ότι αυτό θα ενδιαφέρει και εκείνη/ον που δεν θα ήθελε να υπεισέλθει στα σύνθετα νομολογικά προβλήματα και αναπτύξεις, τα οποία διαπερνούν την όλη εργασία, αναδημοσιεύουμε διακριτά, σε άλλο σύνδεσμο της σελίδας μας, την τελευταία Ενότητα της μονογραφίας.

Σε όρους της Γενικής Επιστήμης των Συστημάτων δύναται να λεχθεί ότι το φαινόμενο της Επανάστασης αντιστοιχεί σε ένα σημείο «διακλάδωσης» (bifurcation) ή «καταστροφής» (catastrophe) του συστήματος, και, ως γνωστόν, αυτά είναι «σημεία» εξαιρετικού ενδιαφέροντος για την/τον μελετητή. Κατά την άποψή μου, η συμβολή της καθηγήτριας Παπαδάκη αποδεικνύει ότι το αντίστοιχο ισχύει (ή δύναται ή είναι αναγκαίο να ισχύει) και για την Νομική Επιστήμη, καταρχήν διότι εμφανίζεται, εντός του πεδίου αυτής της επιστήμης, ως «οριακό» φαινόμενο, ήτοι «ημιπραγματικό, ημινομικό» (σελ. 39). Την ευχαριστούμε θερμά για την παραχώρηση του κειμένου της εργασίας της.

Καθηγητής Θεόδωρος Μαριόλης

Πρόεδρος του Ι.Κ.Ε. Δημήτρης Μπάτσης

Κατεβάστε ολόκληρο το κείμενο της δημοσίευσης εδώ.

Comments are closed.