Ιδρυτική Ανακοίνωση

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΤΣΗΣ

Από την πρώτη στιγμή της συγκρότησής του το «Σχέδιο Β» υποστήριξε όχι μόνον την επείγουσα αναγκαιότητα εκπόνησης εναλλακτικού σχεδίου οικονομικής και κοινωνικής ανασυγκρότησης της Ελλάδας, αλλά και τη θέση ότι ένα τέτοιο σχέδιο οφείλει να εδράζεται σε αναλυτικά διεπιστημονικά δεδομένα, έρευνες και  επεξεργασίες. Σε αυτήν, λοιπόν, τη βάση και, ταυτοχρόνως, με την πεποίθηση ότι οι σχετικές επεξεργασίες δεν είναι δυνατόν να μην έχουν τη δική τους δυναμική, αυτοτέλεια και επαλληλία, ανακοινώνει τη σύσταση του «Ινστιτούτου Δημήτρης Μπάτσης».

Ο Δημήτρης Μπάτσης (1916-1952) υπήρξε εξαιρετική, με διεθνή μέτρα και σταθμά, περίπτωση επιστήμονα, ο οποίος ανέπτυξε την οικονομολογική και κοινωνιολογική έρευνα στην κατεύθυνση του ιστορικού και διαλεκτικού υλισμού. Ήταν Διευθυντής του πρωτοπόρου περιοδικού «Ανταίος» (1945-1951) και συγγραφέας του αξεπέραστου, έως σήμερα, έργου: «Η Βαρειά Βιομηχανία στην Ελλάδα» (1947), στον Πρόλογο του οποίου διαβάζουμε: «Η Ελλάδα θα γίνει και εθνικά και οικονομικά πραγματικά ελεύθερη. Μόνον τότε και η ανοικοδόμηση θα γίνει από το Λαό και για το Λαό. Θα σπάσουν τα δεσμά και θ’ αλλάξει ριζικά η διάρθρωση της σημερινής οικονομίας μας, θ’ ανοίξει ο δρόμος για να λυτρωθούν οι παραγωγικές δυνάμεις της νεοελληνικής κοινωνίας. Και ο δρόμος αυτός μας οδηγεί στην ορθολογιστική οργάνωση και στη σχεδιασμένη ανάπτυξη της εθνικής μας οικονομίας, στη δημιουργία ανώτερης τεχνικής βάσης, στη γοργή συσσώρευση των οικονομικών μέσων για ν’ ανθίσει και σ’ εμάς γερή, προοδεμένη κοινωνική ζωή. Μόνον τότε θα δημιουργηθούν και θα εξασφαλιστούν όλες οι προϋποθέσεις για μία ακόμα πιο ψηλή κοινωνική επιδίωξη: τη σοσιαλιστική κοινωνία.». Τελικά, αυτό το έργο-συμβολή στην «εθνική και οικονομική ελευθερία» της χώρας μας, ο Δημήτρης Μπάτσης το έγραψε, με την ίδια αποφασιστικότητα, άλλη μία φορά: το 1952, με το αίμα του.

Το Ινστιτούτο στοχεύει στη συγκέντρωση και κριτική ανασύνθεση των ήδη διαθέσιμων ερευνών, ενώ επικεντρώνεται στην εκπόνηση νέων, οι οποίες συμβάλλουν στο δημόσιο προβληματισμό και διάλογο. Παράλληλα, δεν δεσμεύει την ακτίνα των αναζητήσεών του στο πεδίο των οικονομικών-κοινωνικών επιστημών, αλλά επιχειρεί την επέκτασή τους σε ευρύτερα φάσματα αναστοχασμού, πειραματισμού, αναπαράστασης και δημιουργικότητας, ανιχνεύοντας τις δυνατότητες άνθισης ενός πολιτισμικού ρεύματος στην ελληνική κοινωνία, το οποίο βρίσκεται σε οργανική αντιστοιχία με τις ίδιες τις ανάγκες ανασυγκρότησής της. Τέλος, δεν απαιτείται να υπογραμμιστεί ότι η συμμετοχή στις δραστηριότητες του Ινστιτούτου δεν συνεπάγεται την ταύτιση με τις αναλύσεις και θέσεις του «Σχεδίου Β». Για την ακρίβεια, το Ινστιτούτο είναι ανοικτό και σε επιστημονικές διερευνήσεις που εκκινούν από ή καταλήγουν σε αντίθετες προκείμενες ή, αντιστοίχως, πορίσματα.

Παρά τη χρονική απόσταση, τις νέες συνθήκες και δεδομένα, τα οποία πρέπει, αυτονοήτως, να ληφθούν υπόψη, το σύνολο εγχείρημα δεν θεωρούμε ότι δύναται να αναζητήσει καλύτερο υπόδειγμα, διεπιστημονικής ακρίβειας και πληρότητας, κοινωνικού προσανατολισμού και ιστορικής προοπτικής, από αυτό που παραδόθηκε με το έργο του Δημήτρη Μπάτση. Ο αρχικός πυρήνας των πανεπιστημιακών-ερευνητών που συγκροτεί το Ινστιτούτο είναι:

Γρηγόρης Ζαρωτιάδης, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Θεόδωρος Μαριόλης, Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης, Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Αθανάσιος Μποχώτης, Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Ολυμπία Σελέκου, Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών.

Λευτέρης Τσουλφίδης, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Στέλιος Χριστογιώργος, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθήνας.

Αθήνα, 21.10.2013